خانه » ارتودنسی سرامیکی
ارتودنسی سرامیکی
ارتودنسی سرامیکی نوعی ارتودنسی ثابت با براکت آلومینا است؛ مادهای شفاف یا همرنگ مینا که از فاصله دو قدم کمتر دیده میشود. براکت همرنگ دندان روی سطح دندان چسبیده میماند و سیم، نیروی کنترلشده وارد میکند. مکانیک حرکت با روش فلزی یکی است، اما سه ویژگی جنس تغییر میکند و تصمیم را میسازد: سرامیک از مینا سختتر است، شکنندهتر است و اصطکاک بیشتری روی سیم دارد. در تهران، خیابان شریعتی، این روش برای بزرگسالانی انتخاب میشود که ظاهر درمان برایشان مهم است و بایتشان اجازه میدهد. ۲۰ سال تجربه تخصصی در ناهنجاریهای فک، معیار انتخاب را از سلیقه به تشخیص بالینی منتقل میکند.
جنس براکت
دو نوع ساخته میشود و انتخاب، بالینی است:
- شدت جابهجایی. شلوغی تا حدود ۴ تا ۵ میلیمتر و فاصلههای متوسط در محدوده الاینر است. بالاتر از آن، الاینر به تنهایی نمیرسد.
- مونوکریستال (سافایر) — شیشهای و شفاف، سطح صافتر، اما شکنندهتر و با اصطکاک بالاتر. برای دندانهای بسیار سفید و بایت کمفشار.
هیچکدام نامرئی نیستند. براکت، سیم و کش دیده میشوند. کسی که صفرِ دیدهشدن میخواهد، باید سراغ ارتودنسی نامرئی برود.
بخشی از براکتهای سرامیکی اسلات فلزی دارند؛ سیم روی فلز میلغزد نه روی سرامیک. این نوع، اصطکاک مونوکریستال را کم میکند و در کیسهای نیازمند بستن فضا انتخاب میشود.
سه واقعیتی که فروشنده نمیگوید
این بند را رقیبها ندارند و همینجا تفاوت ایجاد میشود.
سیم سفید، سفید نمیماند
روکش سفید سیم در دو تا چهار هفته ساییده میشود و فلز تیره زیرش بیرون میزند. کش شفاف هم چای، زعفران و قهوه را جذب میکند. در هفته اول نمیبینی؛ در ماه سوم یک خط تیره روی دندانهایت داری. تعویض کش در هر جلسه و تعویض سیم دورهای، بخشی از آن را جبران میکند، نه همهاش.
حساسیت به نیکل حل نمیشود.
براکت سرامیکی فلز ندارد، اما سیم نیکل-تیتانیوم دارد. اگر آلرژی تأییدشده داری، سیم هم باید بتا-تیتانیوم شود؛ وگرنه مشکل همانجا میماند.
سرامیک از مینا سختتر است.
سختی آلومینا حدود ۹ در مقیاس موس و مینای دندان حدود ۵. یعنی براکت میتواند دندان مقابل را بتراشد. در بایت عمیق، براکت فک بالا هنگام بستن دهان روی دندان پایین مینشیند و مینا را میساید. راهحل، حذف روش نیست؛ فلزیکردن فک پایین است.
براکت سرامیکی رادیواوپک است و روی رادیوگرافی دیده میشود؛ اگر بلعیده شود، ردیابیاش ممکن است. در MRI سر و گردن هم آرتیفکت فلزی نمیسازد، اما سیم ممکن است اختلال بدهد؛ همیشه به مرکز تصویربرداری اطلاع بده.
این روش مناسب چه کسی است
- شلوغی خفیف تا متوسط با بایت قابلکنترل
- شاغل در محیط رودررو، تدریس، مصاحبه یا مقابل دوربین
- کسی که الاینر را روزانه ۲۲ ساعت رعایت نمیکند
- نوجوان بالای ۱۴ سال با بهداشت قابلاتکا
- کسی که هزینه بالاتر را میپذیرد و ظاهر درمان برایش اولویت است
مناسب چه کسی نیست
- بایت عمیق با تماس براکت پایین و دندان بالا — ریسک سایش مینا
- دندانقروچه شدید — نیروی شبانه براکت را میشکند؛ محافظ شب اجباری میشود
- ورزش برخوردی — نرخ شکست حدود دو برابر فلز
- بهداشت ضعیف پایدار — براکت حجیمتر است و پلاک بیشتری نگه میدارد
- کودک زیر ۱۲ سال
- شلوغی شدید نیازمند نیروی سنگین — روش ثابت فلزی کارآمدتر است
- مینای نازک یا آسیبدیده — چسبندگی بالا هنگام برداشتن، ریسک بیشتری دارد
عوارض واقعی و چطور کنترل میشوند
کدام دندانها سرامیک بگیرند
رایجترین شکل، سرامیک روی شش دندان جلوی فک بالا و فلز در فک پایین است. ظاهر لبخند حفظ میشود و دوام و هزینه در فک پایین متعادل میماند. سرامیککردن هر دو فک هم ممکن است، اگر بایت اجازه بدهد.
اصطکاک و لنگر
سرامیک سیم را سختتر عبور میدهد. بستن فضا کندتر میشود و نیاز به لنگر بالا میرود. در کیسهای نیازمند جابهجایی چند میلیمتری، مینیاسکرو از قبل در طرح درمان دیده میشود، نه وسط درمان.
ایزوله در باندینگ
خطای رطوبت در سرامیک گرانتر از فلز تمام میشود: چسبندگی بالاتر است و براکت جداشده قابل استفاده مجدد نیست. ایزوله دقیقتر، زمان باندینگ بیشتر.
پروتکل برداشتن
چسبندگی بالا بهعلاوه شکنندگی، ریسک کندن مینا. برداشتن با انبر مخصوص و نیروی کنترلشده، سپس پاکسازی چسب و پولیش مینا. این مرحله در سرامیک حساستر از فلز است و بخشی از درمان است، نه خدمت اضافه.
مزایا
- کمتر دیده شدن از فاصله اجتماعی
- نتیجه بدون وابستگی به همکاری روزانه
- بدون فلز در مسیر پرتو و بدون آرتیفکت MRI
- گزینه برای آلرژی نیکل با سیم مناسب
- امکان ترکیب با فلز در فک پایین
- رادیواوپک بودن و ردیابی آسان در صورت بلع
معایب
- ۲۰ تا ۳۰ درصد گرانتر از ثابت فلزی
- شکست حدود دو برابر
- اصطکاک بیشتر و بستن کندتر فضا
- بهداشت سختتر و التهاب لثه بیشتر
- سایش مینای مقابل در بایت عمیق
- تغییر رنگ کش و ساییده شدن روکش سیم
- برداشتن حساستر
- یکبارمصرف بودن براکت پس از شکست
هزینه
بازه ۱۴۰۵: ۸۵ تا ۱۲۰ میلیون تومان یک فک و ۱۵۰ تا ۲۴۰ میلیون دو فک؛ حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بالاتر از ثابت فلزی، به دلیل هزینه مواد و ظرافت باندینگ، نه کیفیت بالاتر درمان.
هزینهای که فقط مخصوص این روش است:
| مورد | بازه |
|---|---|
| تعویض براکت سرامیکی شکسته (هر عدد) | ۸۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان |
| محافظ شب برای دندانقروچه | ۴ تا ۷ میلیون تومان |
| پولیش و فلورایدتراپی پایان درمان | ۱.۵ تا ۳ میلیون تومان |
براکت شکسته یکبارمصرف است و ترمیم نمیشود. تعرفه کامل روشها، هزینههای جانبی، اقساط و بیمه در هزینه ارتودنسی در تهران است.
مراقبت: فقط چیزی که مخصوص سرامیک است
- پرهیز از خوراکی سخت و چسبنده بهخاطر شکست براکت
- نی برای نوشیدنی رنگی بهخاطر کش
- محافظ دهان در هر ورزش برخوردی حتی تمرینی
- مسواک بیندندانی برای فضای زیر سیم که براکت حجیم دسترسیاش را سختتر کرده
- خمیردندان سفیدکننده نه، چون فقط بخش آزاد دندان را سفید میکند و در پایان درمان دو رنگ میشوی
تکنیک مسواک و بهداشت عمومی در صفحه ثابت است. اگر براکت شکست: موم روی لبه تیز، تماس در اولین فرصت، براکت جدا را خودت نچسبان. اگر بلعیدی: اگر تنگی نفس یا درد قفسه سینه داری فوری به اورژانس؛ وگرنه به مطب اطلاع بده.
عوارض اختصاصی
شکست براکت
شایعترین و مشخصه این روش. هر شکست یعنی جلسه اضافه و توقف حرکت آن دندان. با پرهیز از یخ، تهدیگ و آجیل با پوست کم میشود.
سایش مینای مقابل
در بایت عمیق، با فلزیکردن فک پایین کنترل میشود.
آسیب مینا هنگام برداشتن
نادر اما واقعی؛ با پروتکل درست کم میشود.
تغییر رنگ کش و روکش سیم
ظاهری است، نه درمانی. با تعویض دورهای مدیریت میشود.
التهاب لثه
علت، حجیم بودن براکت و دسترسی سخت مسواک است، نه جنس. با تکنیک و جرمگیری دورهای برمیگردد.
سفیدکردن دندان و بارداری
سفیدکردن
سفیدکردن وسط درمان نتیجه یکدست نمیدهد، چون سطح زیر براکت در دسترس نیست. زمان درست، دو تا سه ماه پس از برداشتن براکت است.
بارداری
بارداری منع مطلق نیست، اما التهاب لثه در بارداری تشدید میشود و بهداشت باید سختگیرانهتر باشد. شروع درمان در سهماهه دوم منطقیتر از سهماهه اول است.
یک کیس واقعی
زن ۳۴ ساله، شلوغی متوسط فک بالا، بایت قابلکنترل. سرامیک پلیکریستال روی شش دندان جلوی فک بالا، براکت فلزی در فک پایین، دو مینیاسکرو برای بستن فضا. مدت درمان ۲۲ ماه، بدون شکست براکت. تصاویر با ذکر اینکه نتیجه هر بیمار متفاوت است.
گالری تصاویر کلینیک
برای مشاهده تصاویر در ابعاد بزرگ، روی هر عکس کلیک کنید.
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
قبل و بعد
نمونه ارتودنسی
سوالات متداول
مونوکریستال شفافتر و شکنندهتر است، پلیکریستال مقاومتر. انتخاب با رنگ دندان و میزان نیروی درمان است، نه سلیقه.
چون از مینا سختتر است. در بایت عمیق، براکت بالا روی دندان پایین ساییده میشود؛ با فلزیکردن فک پایین کنترل میشود.
رایجترین شکل درمان است، به شرطی که مرتبکردن یک فک تعادل بایت را نشکند.
دو تا چهار هفته. بعد از آن فلز تیره دیده میشود.
براکت مشکلی ندارد، سیم باید بتا-تیتانیوم باشد. بدون تغییر سیم، آلرژی باقی میماند.
نادر اما واقعی. با انبر مخصوص و پولیش کم میشود.
حدود دو برابر فلز. با پرهیز از خوراکی سخت و محافظ شب کاهش مییابد.
شفاف کمدیدهترین و سریعترین لک را میگیرد. کش در هر جلسه تعویض میشود، پس لک دائمی نیست.
براکت شکسته را میشود دوباره چسباند؟
براکت آرتیفکت نمیسازد، سیم ممکن است اختلال بدهد. به مرکز تصویربرداری اطلاع بده.
نتیجه یکدست نمیشود. زمان درست، دو تا سه ماه بعد از برداشتن براکت است.
نه، اما التهاب لثه تشدید میشود. شروع در سهماهه دوم منطقیتر است.
منابع
- British Orthodontic Society — Conventional Fixed Braces
- Russell 2005 (JO)
- Bora 2021 (PMC8124004) — آسیب مینا در دباندینگ
درباره متخصص
دکتر مهسا شریعتی — متخصص ارتودنسی و ناهنجاریهای فک و صورت، ۲۰ سال سابقه بالینی. انتخاب جنس براکت بر اساس بایت، مینا، لثه و سبک زندگی انجام میشود و اگر بایت اجازه ندهد، صریح گفته میشود. برآورد هزینه پس از معاینه و بهصورت مکتوب تحویل داده میشود. ← درباره دکتر شریعتی